Γράφει ο:
Γεώργιος Λάριος
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Επιστημονικός Υπεύθυνος Δερματολογικού Τμήματος Αθηναϊκής Κλινικής
Η προστασία από τον ήλιο δεν αφορά μόνο την αισθητική εμφάνιση του δέρματος. Η καθημερινή έκθεση στην υπεριώδη (UV) ακτινοβολία μπορεί να επιταχύνει τη γήρανση του δέρματος, να προκαλέσει εγκαύματα και να αυξήσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Για τον λόγο αυτό, η αντηλιακή προστασία αποτελεί βασικό μέτρο πρόληψης και θα πρέπει να αποτελεί μέρος της καθημερινής μας ρουτίνας, ανεξάρτητα από την εποχή του χρόνου.
Περιορίστε τον χρόνο έκθεσης τις ώρες έντονης ηλιοφάνειας
Ο ήλιος είναι πιο επικίνδυνος κατά τις μεσημεριανές ώρες κυρίως μεταξύ 11:00 και 16:00. Κατά το διάστημα αυτό, η έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει τη μεγαλύτερη βλάβη στο ανθρώπινο δέρμα. Κοντά σε νερό, χιόνι και άμμο υπάρχουν περισσότερες αντανακλάσεις των ηλιακών ακτίνων και η πιθανότητα για ηλιακό έγκαυμα αυξάνεται. Είναι σημαντικό να θυμόμαστε ότι τόσο το ηλιακό έγκαυμα όσο και το μαύρισμα αποτελούν ενδείξεις ότι το δέρμα έχει υποστεί βλάβη. Η επαναλαμβανόμενη έκθεση χωρίς αντηλιακή προστασία συνδέεται άρρηκτα με την πρώιμη εμφάνιση ρυτίδων, καρκίνου του δέρματος καθώς και άλλων δερματικών προβλημάτων.
Αναζητήστε σκιά και προστατευτείτε έγκαιρα
Η παραμονή στη σκιά αποτελεί ένα απλό αλλά ιδιαίτερα αποτελεσματικό μέτρο προστασίας από την ηλιακή ακτινοβολία. Όταν βρίσκεστε σε εξωτερικούς χώρους, προτιμήστε σημεία με φυσική ή τεχνητή σκίαση, όπως δέντρα, ομπρέλες και τέντες. Αν παρατηρήσετε ότι το δέρμα σας αρχίζει να κοκκινίζει, μετακινηθείτε άμεσα σε σκιερό ή κλειστό χώρο, καθώς αυτό αποτελεί πρώιμη ένδειξη υπερβολικής έκθεσης στην ηλιακή ακτινοβολία.
Χρησιμοποιήστε σωστά το αντηλιακό
Το αντηλιακό αποτελεί αναπόσπαστο μέρος της προστασίας από τον ήλιο. Επιλέξτε αντηλιακό ευρέος φάσματος (έναντι των UVA και UVB ακτίνων) με δείκτη προστασίας (SPF) τουλάχιστον 30 , ακόμα και τις συννεφιασμένες μέρες. Η εφαρμογή του θα πρέπει να γίνεται περίπου 20-30 λεπτά πριν από την έκθεση στον ήλιο και να καλύπτει όλες τις περιοχές του σώματος που εκτίθενται. Μην παραλείπετε σημεία όπως τη μύτη, τον αυχένα, τα αυτιά, τα χέρια, τα πόδια και τα χείλη, τα οποία χρειάζονται ειδικά προϊόντα που να έχουν δείκτη προστασίας 30 (ή υψηλότερο).
Οι άνδρες ειδικότερα δεν θα πρέπει να ξεχνούν να βάζουν αντηλιακό τόσο στο πρόσωπό τους όσο και στο κεφάλι σε περιοχές που υπάρχει αραίωση.
Επιπλέον, μετά το κολύμπι ή την έντονη εφίδρωση, είναι σημαντικό το αντηλιακό να ανανεώνεται τακτικά, καθώς η προστατευτική του δράση μειώνεται με την πάροδο του χρόνου.
Φορέστε κατάλληλα ρούχα, καπέλο και γυαλιά ηλίου
Ο κατάλληλος ρουχισμός μπορεί να προσφέρει σημαντική προστασία από την υπεριώδη ακτινοβολία. Επιλέξτε ρουχισμό που να καλύπτει όσο το δυνατόν μεγαλύτερη επιφάνεια του σώματος. Οι περιοχές του σώματος που καλύπτονται από ρούχα είναι πάντα περισσότερο προστατευμένες σε σχέση με το αντηλιακό. Όσο πιο πυκνή δε είναι η ύφανση ενός ρούχου, τόσο μεγαλύτερη η προστασία που παρέχει αυτό.
Παράλληλα, η χρήση καπέλου με φαρδύ γείσο συμβάλλει στην προστασία του προσώπου, των αυτιών και του αυχένα. Τα γυαλιά ηλίου θα πρέπει να διαθέτουν πιστοποιημένη προστασία από τις ακτίνες UVA και UVB, ώστε να μειώνεται ο κίνδυνος βλαβών στα μάτια.
Το μαύρισμα δεν είναι ένδειξη υγείας
Το αντηλιακό δεν καθιστά την ηλιοθεραπεία ασφαλή. Ορισμένες υπεριώδεις ακτίνες διαπερνούν το φίλτρο των αντηλιακών. Αν σας αρέσει το μαυρισμένο δέρμα, αποφύγετε την έκθεση στον ήλιο και σκεφτείτε τη χρήση προϊόντων αυτομαυρίσματος. Ωστόσο, θα πρέπει να γνωρίζετε ότι το χρώμα που προσδίδουν τα προϊόντα αυτά δεν παρέχει προστασία από τον ήλιο και σε καμία περίπτωση δεν υποκαθιστά το αντηλιακό.
Το αντηλιακό αποτελεί μόνο ένα μέρος της συνολικής προστασίας από τις βλαβερές επιδράσεις του ήλιου και τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του δέρματος. Η αποτελεσματική προστασία προϋποθέτει τον συνδυασμό όλων των μέτρων πρόληψης, ακολουθώντας όλες τις παραπάνω οδηγίες για ασφαλή έκθεση στον ήλιο.
Οι επιπτώσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας δεν περιορίζονται στο δέρμα
Η υπεριώδης ακτινοβολία δεν συνδέεται μόνο με τον καρκίνο του δέρματος. Η υπερβολική έκθεση στον ήλιο μπορεί επίσης να προκαλέσει:
- Πρόωρη γήρανση του δέρματος, γνωστή ως «φωτογήρανση», η οποία εκδηλώνεται με διάφορες μορφές, όπως ρυτίδες, υπερμελαγχρώσεις, και απώλεια της ελαστικότητας του δέρματος.
- Βλάβες στα μάτια όπως καταρράκτη και εκφύλιση της ωχράς κηλίδας (αίτιο τύφλωσης).
- Ανοσοκαταστολή, δηλαδή εξασθένηση του ανοσοποιητικού συστήματος. Το ανοσοποιητικό σύστημα έχει ρόλο να προστατεύει τον οργανισμό μας έναντι διαφόρων ασθενειών από μικρόβια, ιούς κ.ά. αλλά και από την ανάπτυξη καρκίνου σε διάφορα όργανα.
Η προστασία από τον ήλιο είναι μια απλή καθημερινή συνήθεια με σημαντικά οφέλη για την υγεία. Ο συνδυασμός σκιάς, κατάλληλου ρουχισμού, γυαλιών ηλίου, καπέλου και σωστής χρήσης αντηλιακού μπορεί να μειώσει σημαντικά τις βλαβερές επιπτώσεις της υπεριώδους ακτινοβολίας και να συμβάλλει στη διατήρηση της υγείας του δέρματος και των ματιών για πολλά χρόνια.
