Γράφει ο:
Μάριος Σταθάτος
Γενικός – Οικογενειακός ιατρός
Αντικαταστάτης Επιστημονικά Υπεύθυνος Γενικής – Οικογενειακής Ιατρικής Medifirst Αμαρουσίου
Μικρές αποφάσεις, μεγάλη διαφορά στην καθημερινότητά μας
Κάθε νέα χρονιά είναι μια ευκαιρία να επαναπροσδιορίσουμε τις προτεραιότητές μας και να θέσουμε ρεαλιστικούς στόχους που βελτιώνουν την υγεία, την ευεξία και συνολικά την ποιότητα ζωής μας. Στην αγωγή υγείας, το πιο σημαντικό είναι να νιώθουμε ότι έχουμε τον έλεγχο, αποκτώντας γνώση και δεξιότητες που μας βοηθούν να παίρνουμε σωστές αποφάσεις για την υγεία μας, τόσο σε προσωπικό όσο και σε κοινωνικό επίπεδο.
Κάθε αλλαγή όμως που έχουμε θέσει ως στόχο πρέπει να έχει κάποια γενικά SMART* χαρακτηριστικά:
- να είναι συγκεκριμένη, μετρήσιμη, εφικτή, σχετική με αυτό που θέλουμε και χρονικά προσδιορισμένη
- να παρακολουθείται η πρόοδος, ώστε οι παρεμβάσεις να είναι στοχευμένες
- να μην υπάρχει απογοήτευση από τις αποτυχίες συνεχίζοντας σταθερά την προσπάθεια και συνδέοντας την αγωγή υγείας με την ευτυχία και την ευεξία, έχοντας πάντα ενεργό κίνητρο
Επιλέγοντας για το 2026 τους δημοφιλέστερους στόχους που αφορούν την υγεία θα εστιάσουμε στη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα, τη διακοπή του καπνίσματος, την ψυχική υγεία, την αποφυγή εθισμών, τον ύπνο, και τον προληπτικό έλεγχο. Όλοι αυτοί οι άξονες βελτιώνουν την υγεία, την ευεξία, την ενέργεια, την αυτοπεποίθηση και τη διάθεση.
Διατροφή & Ενυδάτωση
- Αυξήστε την κατανάλωση φρούτων/λαχανικών (π.χ. 3 μερίδες)
- Καταναλώστε επαρκή ποσότητα υγρών, μέχρι 1,5-2 λίτρα ανάλογα με τις ανάγκες
- Μειώστε τη ζάχαρη, τα λιπαρά και τα επεξεργασμένα τρόφιμα
- Εντάξτε το πρωινό στην καθημερινότητά σας
- Επιδιώξτε ποικιλία στη διατροφή και στο κύριο γεύμα, αποφεύγοντας τη μονοφαγία
- Επιλέξτε το κύριο γεύμα να μη γίνεται αργά το βράδυ αλλά μεσημεριανή ώρα στο σπίτι ή στο διάλειμμα της δουλειάς
Παράδειγμα Smart tip: να λέτε «θα τρώω 4 φορές την εβδομάδα λαχανικά» και όχι απλά «θα τρώω περισσότερα λαχανικά»
Φυσική Δραστηριότητα
- Στοχεύστε σε 100-150 λεπτά μέτριας έντασης άσκησης την εβδομάδα (π.χ. 30 λεπτά περπάτημα 3-5 ημέρες την εβδομάδα)
- Προσθέστε 2-3 φορές ενδυνάμωση την εβδομάδα (άσκηση με βαράκια ή με το βάρος του σώματος)
Ψυχική Υγεία & Στρες
- Αφιερώστε 10-15 λεπτά σε προσευχή/διαλογισμό/ήρεμες αναπνοές καθημερινά ή συζήτηση με ειδικούς για την εκτόνωση του άγχους, τη διαχείριση της μελαγχολίας ή της κατάθλιψης και την απόκτηση ενσυναίσθησης
- Αποφύγετε επικίνδυνες συμπεριφορές (π.χ. στην οδήγηση, συγκρουσιακές σχέσεις), καταχρήσεις (π.χ. αλκοόλ, τυχερά παιχνίδια, διαδίκτυο) και χρήση επικίνδυνων ουσιών
- Αφιερώστε χρόνο σε χόμπι/φίλους/κοινωνικές δράσεις (π.χ. 1 βράδυ την εβδομάδα)
Ύπνος
- Στοχεύστε σε 7-8 ώρες ποιοτικού ύπνου τηρώντας όσο είναι εφικτό τις αρχές υγιεινής του ύπνου. Εν γένει φαγητό αργά το βράδυ, παχυσαρκία, άπνοια ύπνου, αλκοόλ, ενεργειακά ροφήματα, τσιγάρο, κινητό, τηλεόραση, στρες προ ύπνου, φάρμακα είναι μερικά γενικά αίτια που μπορεί να επηρεάσουν την έναρξη, τη διατήρηση και την ποιότητα του ύπνου.
Προληπτικοί Έλεγχοι
Προγραμματίστε τακτικό check-up όπως:
- Aιματολογικές για αναιμία, σάκχαρο, λιπιδαιμικό προφίλ, νεφρική και ηπατική λειτουργία, θυρεοειδική λειτουργία, βασικό έλεγχο βιταμινών, έλεγχος προστάτη
- Απεικονιστικός έλεγχος μαστών και έσω γεννητικών οργάνων με μαστογραφία και υπέρηχο, τεστ παπ και κολπικό υπέρηχο καθώς και έλεγχο οστικής πυκνότητας βάσει πάντα των κατευθυντήριων οδηγιών
- Eτήσιο οδοντιατρικό έλεγχο, ο οποίος είναι αναγκαίος για την καλή στοματική υγεία
- O εμβολιασμός των παιδιών ο οποίος γίνεται απαρέγκλιτα βάσει του προγράμματος εμβολιασμών. Στους ενήλικες γίνεται ο εμβολιασμός για γρίπη, COVID-19, πνευμονιόκοκκο, RSV, έρπη ζωστήρα, ηπατίτιδα και αναμνηστική δόση τετάνου ανά 10ετία. Επιπλέον εμβολιασμοί γίνονται σε μη ανοσοποιημένους, σε συγκεκριμένες ιατρικές καταστάσεις, σε ειδικές επαγγελματικές ομάδες ή σε ταξιδιώτες
- Eπιπρόσθετες εξετάσεις μπορεί να γίνονται επίσης κατά σύστημα οργάνων και επί ιατρικών ενδείξεων αναλόγως ιστορικού και ηλικίας
*SMART: Specific, Measurable, Achievable (or Attainable/Acceptable), Relevant (or Realistic), and Time-bound (or Time-based).
