Γράφει η:
Βικτωρία Κατσούρη
Ιατρός Γενικής Ιατρικής στα Πολυϊατρεία Medifirst
Οι υψηλές θερμοκρασίες του καλοκαιριού απαιτούν αυξημένη εγρήγορση για τα άτομα που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη. Πρόκειται για μια πάθηση που χαρακτηρίζεται από υψηλές τιμές γλυκόζης στο αίμα και αναπτύσσεται όταν ο οργανισμός δεν παράγει ή δεν χρησιμοποιεί αποτελεσματικά την ινσουλίνη, μια ορμόνη που εκκρίνεται από το πάγκρεας και βοηθά στην απομάκρυνση του πλεονάσματος γλυκόζης από το αίμα. Θεωρείται η σοβαρότερη μεταβολική νόσος της εποχής μας. Στην Ελλάδα περίπου το 11% του πληθυσμού πάσχει από Σακχαρώδη Διαβήτη και αυτό το ποσοστό έχει τετραπλασιαστεί τα τελευταία 30 χρόνια. Το 3-4% του πληθυσμού πάσχει από τη νόσο χωρίς να το γνωρίζει και 1 στους 4 ασθενείς είναι αρρύθμιστοι και έχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης επιπλοκών.
Τα άτομα που πάσχουν από Σακχαρώδη Διαβήτη διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο να παρουσιάσουν προβλήματα από τη ζέστη. Ο συνδυασμός της ζέστης με την αυξημένη υγρασία στην ατμόσφαιρα μπορεί να οδηγήσει σε αφυδάτωση, υπογλυκαιμικά επεισόδια, θερμοπληξία ή και άλλα προβλήματα που σχετίζονται με τη ζέστη και εγκυμονούν κινδύνους για τα άτομα αυτά.
Τι πρέπει να προσέξουν τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη το καλοκαίρι
- Αποφυγή της αφυδάτωσης. Τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη παρουσιάζουν αυξημένο κίνδυνο αφυδάτωσης το καλοκαίρι, ιδιαίτερα αν το σάκχαρό τους δεν βρίσκεται υπό έλεγχο. Το αυξημένο σάκχαρο αυξάνει τη διούρηση και μπορεί να επιδεινώσει την αφυδάτωση. Γι’ αυτό πρέπει:
- Να πίνουν πολλά υγρά όπως νερό, τσάι, λεμονάδα χωρίς ζάχαρη, ανθρακούχο νερό με γεύσεις φρούτων και να αποφεύγουν τους χυμούς, τα αναψυκτικά με ζάχαρη και την υπερβολική καφεΐνη.
- Να ντύνονται κατάλληλα με ρούχα που επιτρέπουν την εξάτμιση του ιδρώτα και την αποβολή θερμότητας ιδιαίτερα όταν η υγρασία είναι αυξημένη.
Να αποφεύγουν συνθετικά και στενά ρούχα. - Να προσέχουν την έκθεση στον ήλιο και τη ζέστη προγραμματίζοντας τις δραστηριότητές τους τις πιο δροσερές ώρες της ημέρας.
Προσοχή λοιπόν στα συμπτώματα ηλίασης που είναι: υπερβολική εφίδρωση, κρύο και υγρό δέρμα, ζάλη, κόπωση, χαμηλή πίεση, ταχυκαρδία, κράμπες, ναυτία, πονοκέφαλος.
- Αποφυγή του αλκοόλ. Η πρόσληψη αλκοόλ εκτός από το ότι μπορεί να προκαλέσει αφυδάτωση, μπορεί και να επηρεάσει και την ικανότητα του σώματος να αποβάλει θερμότητα, να προκαλέσει μεγάλες διακυμάνσεις στα επίπεδα σακχάρου και να αυξήσει τον κίνδυνο για υπογλυκαιμίας.
- Αποφυγή τραυματισμών των κάτω άκρων. Το διαβητικό πόδι είναι μια από τις σοβαρότερες επιπλοκές που μπορεί να αντιμετωπίσουν τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη και μπορεί να οφείλεται στην ανάπτυξη Περιφερικής Αρτηριακής Νόσου λόγω ανάπτυξης αθηροθρομβωτικών βλαβών στις αρτηρίες των κάτω άκρων, προκαλώντας σταδιακή στένωση του αυλού των αγγείων με αποτέλεσμα τη μείωση της αιματικής ροής στο σχετικό άκρο ή/και την ανάπτυξη Διαβητικής Νευροπάθειας λόγω δυσλειτουργίας των νεύρων. Τα άτομα αυτά μπορεί να παρουσιάσουν συμπτώματα πόνου, μουδιάσματος και βάρους στα κάτω άκρα, παροδικό συσφιγκτικό άλγος που εμφανίζεται κατά την βάδιση και υφίεται με την ανάπαυση – γεγονός που τα εκθέτει σε κίνδυνο για δημιουργία τραυμάτων που δεν μπορούν να επουλωθούν γρήγορα και έτσι μπορεί να δημιουργηθούν διαβητικά έλκη. Αν ένας διαβητικός δεν αντιληφθεί εγκαίρως ότι «γρατζουνίστηκε» κάπου, μπορεί να δημιουργηθεί σοβαρή πληγή η οποία μπορεί να φτάσει ακόμα και στον ακρωτηριασμό. Αυτό δυστυχώς δεν είναι κάτι σπάνιο, αν αναλογιστούμε ότι ετησίως ακρωτηριάζονται περίπου 2.000 έως 3.000 διαβητικοί ασθενείς. Έχει εκτιμηθεί ότι παγκοσμίως κάθε 30 δευτερόλεπτα έχουμε έναν ακρωτηριασμό εξαιτίας του αρρύθμιστου Σακχαρώδη Διαβήτη και αυτός ο κίνδυνος είναι 10 με 20 φορές μεγαλύτερος στα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη σε σχέση με τα άτομα που δεν πάσχουν από τη νόσο.
O κίνδυνος εμφάνισης έλκους και ακρωτηριασμού είναι αυξημένος στα άτομα με κακή γλυκαιμική ρύθμιση, με επουλωθέν έλκος, καπνίζοντες, και άτομα που παρουσιάζουν παραμορφώσεις στα κάτω άκρα καθώς και σε άλλες καταστάσεις.
Γι’ αυτό λοιπόν οι ασθενείς με διαβήτη πρέπει να ελέγχουν τα πόδια τους καθημερινά για πιθανούς τραυματισμούς και εάν έχουν κάποιο τραυματισμό να επικοινωνήσουν άμεσα με τον ιατρό τους. Ο ακρογωνιαίος λίθος για την καλή υγεία των κάτω άκρων για τους καλοκαιρινούς μήνες είναι ο ακόλουθος:
Κατάλληλη τοπική φροντίδα και σωστή περιποίηση των κάτω άκρων. Δεν πρέπει ποτέ να περπατούν ξυπόλητοι ούτε να χρησιμοποιούν ανοιχτά παπούτσια ιδίως στην παραλία αλλά και κατά τη διάρκεια εργασιών στον κήπο. Για την προστασία τους θα πρέπει να φορούν άνετα και κλειστά παπούτσια με κάλτσες απορροφητικές για τον ιδρώτα. Υπάρχουν στο εμπόριο κάλτσες και υποδήματα κατάλληλα για διαβητικούς. Προσοχή, επίσης, στα τσιμπήματα από έντομα τα οποία μπορεί να είναι μολυσμένα και δημιουργήσουν πληγή – είναι σημαντικό να μην αμελούν τη χρήση εντομοαπωθητικών.
- Προσοχή στη φύλαξη των φαρμάκων και ιδιαίτερα της ινσουλίνης αλλά και των ταινιών μετρήσεων σακχάρου. Τα φάρμακα θα πρέπει να βρίσκονται σε μέρος δροσερό (έως 28-30 βαθμούς C), σκιερό, χωρίς υγρασία. Η ινσουλίνη είναι εξαιρετικά ευαίσθητη σε υψηλές θερμοκρασίες και πρέπει να διατηρείται στο ψυγείο. Δεν πρέπει να τοποθετείται στην κατάψυξη, σε σημείο που χτυπάει ο ήλιος ή στο ντουλαπάκι του αυτοκινήτου κατά τη διάρκεια ταξιδιού η σε ώρες εκτός σπιτιού. Σε τέτοιες περιπτώσεις πρέπει να διατηρείται σε ειδική θήκη με παγοκύστη για να μην εκτεθεί σε υψηλή θερμοκρασία. Η κρύα ινσουλίνη μπορεί να είναι επώδυνη γι’ αυτό οι ασθενείς πρέπει να ζεστάνουν λίγο με τα χέρια τους το φιαλίδιο πριν κάνουν την ένεση, αν την είχαν στο ψυγείο.
- Αποφυγή των υπογλυκαιμιών κατά τη διάρκεια των αγροτικών εργασιών ή κατά τη διάρκεια των διακοπών όπου η δραστηριότητα αυξάνεται. Οι ασθενείς πρέπει να ελέγχουν το σάκχαρό τους συχνά. Οι ακραίες θερμοκρασίες, η αυξημένη δραστηριότητα και η αφυδάτωση μπορεί να προκαλέσουν σημαντικές αλλαγές στα επίπεδα σακχάρου γι’ αυτό πρέπει να έχουν πάντα μαζί τους νερό και ταμπλέτες γλυκόζης για πιθανή υπογλυκαιμία.
- Τέλος αποφυγή έκθεσης σε ιούς με πολύ καλό πλύσιμο χεριών με νερό και σαπούνι.
Η σωστή πρόληψη και η καθημερινή φροντίδα μπορούν να μειώσουν σημαντικά τους κινδύνους που φέρνει το καλοκαίρι για τα άτομα με Σακχαρώδη Διαβήτη.
