Γράφει ο: Δρ. Νικόλαος Μπονίτσης MD, PhD
Δερματολόγος – Αφροδισιολόγος, Συνεργάτης Αθηναϊκής Γενικής Κλινικής
Η 1η Δεκεμβρίου μας αφορά όλους
H 1η Δεκεμβρίου έχει καθιερωθεί από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας ως Παγκόσμια Ημέρα κατά του AIDS από το 1988 και λειτουργεί ως μια σημαντική υπενθύμιση για την ευαισθητοποίηση και την ενημέρωση του κοινού σχετικά με τον HIV, τους τρόπους μετάδοσης, την πρόληψη, την εξέταση και τη θεραπεία του.
Ο HIV εξακολουθεί να αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα ζητήματα δημόσιας υγείας παγκοσμίως, έχοντας στοιχίσει τη ζωή σε περίπου 44,1 εκατομμύρια ανθρώπους μέχρι σήμερα. Ο ιός της ανθρώπινης ανοσοανεπάρκειας (HIV) είναι ένας ιός που επιτίθεται στο ανοσοποιητικό σύστημα του σώματος, ενώ το σύνδρομο επίκτητης ανοσοανεπάρκειας (AIDS) εμφανίζεται στο πιο προχωρημένο στάδιο της λοίμωξης. Παρότι δεν υπάρχει θεραπεία για τη λοίμωξη HIV, με την πρόσβαση σε αποτελεσματική πρόληψη, διάγνωση, θεραπεία και περίθαλψη των ασθενών με HIV, συμπεριλαμβανομένων των ευκαιριακών λοιμώξεων, έχει γίνει μια διαχειρίσιμη χρόνια κατάσταση υγείας, επιτρέποντας στους ανθρώπους που ζουν με τον ιό HIV να ζήσουν μια μακρά και ποιοτική ζωή.
Τρόποι μετάδοσης του HIV
Ο HIV επιτίθεται στα λευκά αιμοσφαίρια του σώματος, αποδυναμώνοντας το ανοσοποιητικό σύστημα. Μεταδίδεται από τα σωματικά υγρά ενός μολυσμένου ατόμου, όπως το αίμα, το μητρικό γάλα, το σπέρμα και τα κολπικά υγρά. Δεν μεταδίδεται με φιλιά, αγκαλιές ή κοινή χρήση φαγητού. Μπορεί επίσης να μεταδοθεί από μια μητέρα στο μωρό της. Ο HIV μπορεί να προληφθεί και να αντιμετωπιστεί με αντιρετροϊκή θεραπεία (ART), ενώ χωρίς θεραπεία μπορεί να εξελιχθεί σε AIDS.
Ποια είναι τα συμπτώματα
Τα συμπτώματα του HIV ποικίλλουν ανάλογα με το στάδιο της λοίμωξης. Τις πρώτες εβδομάδες μετά τη μόλυνση, μπορεί να μην εμφανιστούν συμπτώματα. Εάν εμφανιστούν μπορεί να μοιάζουν με γρίπη. Ενδεικτικά: πυρετός, πονοκέφαλος, εξάνθημα, πονόλαιμος ή πρησμένοι λεμφαδένες.
Παράγοντες κινδύνου αποτελούν το σεξ χωρίς προφυλακτικό, η ύπαρξη μιας άλλης σεξουαλικώς μεταδιδόμενης λοίμωξης (STI) όπως σύφιλη, έρπητας, χλαμύδια, γονόρροια και βακτηριακή κολπίτιδα, καθώς και η κοινή χρήση μολυσμένων βελόνων, συρίγγων και άλλου εξοπλισμού ενέσιμης χρήσης ή διαλυμάτων. Επιπλέον, η πραγματοποίηση ιατρικών διαδικασιών που δεν πληρούν τα πρωτόκολλα ασφαλείας.
Πώς γίνεται η διάγνωση
Ο HIV μπορεί να διαγνωστεί μέσω γρήγορων διαγνωστικών τεστ που παρέχουν αυθημερόν αποτελέσματα. Στις περισσότερες περιπτώσεις, οι άνθρωποι αναπτύσσουν αντισώματα κατά του HIV εντός 28 ημερών από τη μόλυνση.
Ο κίνδυνος μόλυνσης από τον ιό HIV μπορεί να μειωθεί χρησιμοποιώντας προφυλακτικό κατά τη διάρκεια του σεξ, με εξέταση για HIV και σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, με την εθελοντική ιατρική ανδρική περιτομή, με τη χρήση υπηρεσιών μείωσης των επιβλαβών συνεπειών για άτομα που κάνουν ενέσιμη χρήση ναρκωτικών, καθώς και με τη συνταγογράφηση αντιρετροϊκών φαρμάκων (ARVs), συμπεριλαμβανομένης της από του στόματος προφύλαξης πριν (PrEP) ή και μετά (PEP) την πιθανή έκθεση στον HIV.
Η θεραπεία σήμερα: τι προσφέρει η ART
Η τρέχουσα αντιρετροϊκή θεραπεία (ART) δεν θεραπεύει τη λοίμωξη HIV, αλλά επιτρέπει στο ανοσοποιητικό σύστημα ενός ατόμου να γίνει ισχυρότερο. Η ART πρέπει να λαμβάνεται καθημερινά για το υπόλοιπο της ζωής ενός ατόμου. Οι άνθρωποι που ζουν με τον ιό HIV και λαμβάνουν ART και οι οποίοι δεν έχουν ανιχνεύσιμο ιικό φορτίο δεν θα μεταδώσουν τον ιό στους σεξουαλικούς τους συντρόφους.
Ο παγκόσμιος στόχος για το 2030
Οι παγκόσμιες στρατηγικές στον τομέα της υγείας για τον ιό HIV, την ιογενή ηπατίτιδα και τις σεξουαλικά μεταδιδόμενες λοιμώξεις για την περίοδο 2022-2030 (GHSS) στοχεύουν στον τερματισμό του AIDS, της ιογενούς ηπατίτιδας B και C και των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων λοιμώξεων έως το 2030.
