Γράφει ο:
Κωνσταντίνος Δρακάτος, Νευρολόγος, Επιστημονικά Υπεύθυνος Τμήματος Νευρολογίας Medifirst Αλίμου, Συνεργάτης Αθηναϊκής Γενικής Κλινικής
30 Μαΐου: Παγκόσμια Ημέρα Σκλήρυνσης Κατά Πλάκας
Η Παγκόσμια Ημέρα Σκλήρυνσης κατά Πλάκας καθιερώθηκε από τη Διεθνή Ομοσπονδία Σκλήρυνσης κατά Πλάκας (MSIF) και τιμάται κάθε χρόνο στις 30 Μαΐου, με στόχο την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας για τη χρόνια αυτή πάθηση του κεντρικού νευρικού συστήματος και τις επιπτώσεις της στην καθημερινότητα των ασθενών και των οικογενειών τους.
Η πολλαπλή σκλήρυνση (MS), ευρέως γνωστή ως σκλήρυνση κατά πλάκας, είναι ένα φλεγμονώδες αυτοάνοσο νόσημα. Πρόκειται για μια χρόνια πάθηση του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΚΝΣ) με διαφορετική κλινική πορεία στον κάθε ασθενή. Η νόσος χαρακτηρίζεται από τη διαδικασία της φλεγμονής, και της απομυελίνωσης και γενικά της δυσλειτουργίας του ΚΝΣ λόγω διαταραχής του ανοσοποιητικού συστήματος.
Η πολλαπλή σκλήρυνση παίρνει αρκετές μορφές, με τα νέα συμπτώματα είτε να λαμβάνουν χώρα με τη μορφή μεμονωμένων επεισοδίων (υποτροπιάζουσες μορφές) είτε να δημιουργούνται με την πάροδο του χρόνου (προοδευτικές μορφές).
Οι υποτύποι της νόσου
Οι υπoτύποι της νόσου είναι τέσσερις:
- Υποτροπιάζουσα μορφή (RRMS).
- Δευτεροπαθώς προϊούσα μορφή (SPMS).
- Πρωτοπαθώς προϊούσα μορφή (PPMS).
- Προϊούσα υποτροπιάζουσα μορφή (PRMS)
Σήμερα, δεν είναι πλήρως γνωστοί οι παθοφυσιολογικοί μηχανισμοί της Πολλαπλής Σκλήρυνσης. Είναι όμως γνωστό, ότι στην υποτροπιάζουσα φάση επικρατεί το φλεγμονώδες απομυελινωτικό στοιχείο, σε αντίθεση με την προϊούσα μορφή της πάθησης που επικρατεί το νευροεκφυλιστικό στοιχείο.
Αν και η αιτιολογία της νόσου δεν έχει ακόμα πλήρως αποσαφηνιστεί, θεωρείται ότι οφείλεται σε ένα σύμπλεγμα περιβαλλοντικών, λοιμωδών (λοίμωξη από τον ιό Epstein – Barr EBV) και ανοσολογικών εναυσμάτων σε άτομα με κάποια γενετική προδιάθεση.
Η Πολλαπλή Σκλήρυνση μπορεί να εμφανιστεί σε άτομα οποιασδήποτε ηλικίας (αν και πιο συχνά αφορά νεαρές ηλικίες 20 με 40 ετών) και επικρατεί στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες σε αναλογία 3 προς 1.
Θεραπεία Πολλαπλής Σκλήρυνσης
Η Πολλαπλή Σκλήρυνση είναι μια νόσος για την οποία δεν υπάρχει ριζική θεραπεία. Οι θεραπείες που εφαρμόζονται αφορούν την οξεία φάση της νόσου (κορτιζόνη) για την υποχώρηση της φλεγμονής και της υποτροπής, τη συμπτωματική θεραπεία για τα επιμέρους συμπτώματα (δυσουρία, κόπωση, σπαστικότητα, κ.λπ.) και τέλος τη συνεχή ανοσοτροποποιητική θεραπεία για την πρόληψη της συχνότητας και της βαρύτητας των υποτροπών.
Σήμερα, η ανοσοτροποποιητική θεραπεία της Πολλαπλής Σκλήρυνσης αποτελείται από φαρμακευτική αγωγή πρώτης επιλογής για την άμεση έναρξη της θεραπείας, καθώς και δεύτερης και τρίτης επιλογής αν δεν υπάρχει αποτελεσματικότητα από τη φαρμακευτική αγωγή ή αν υπάρξουν ανεπιθύμητες ενέργειες. Η αποτελεσματικότητα, η ασφάλεια και η ανοχή του σκευάσματος θα προσδιορίσουν την πορεία του ασθενούς στη θεραπεία.
Επειδή δεν υπάρχουν αξιόπιστοι δείκτες για να καθορίσουν ποια φαρμακευτική αγωγή θα είναι η ιδανική για κάθε ασθενή, η επιλογή της φαρμακευτικής αγωγής εξατομικεύεται. Η θεραπευτική αγωγή βασίζεται στην κλινική, εργαστηριακή και απεικονιστική κατάσταση της υγείας του ασθενούς, την ποιότητα ζωής του, το επίπεδο αναπηρίας, την εργασία του και τυχόν συνυπάρχουσες παθήσεις.
Αν και η διάγνωση της Πολλαπλής Σκλήρυνσης αποτελεί μία από τις δύσκολες διαγνώσεις που μπορεί να τρομάζουν τον ασθενή, η αλήθεια είναι ότι πρόκειται για μια πάθηση που σήμερα αντιμετωπίζεται πλήρως σε πολύ μεγάλο ποσοστό.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σήμερα, ο/η ασθενής δεν θα στερηθεί τίποτα από τη ζωή, την εργασία, τη δημιουργία οικογένειας, αν αντιμετωπίσει την πάθηση άμεσα, ψύχραιμα και με σεβασμό προς τον εαυτό του/της. Εκτός λοιπόν της φαρμακευτικής αγωγής, πάρα πολύ σημαντική είναι και η σχέση ιατρού – ασθενούς για τη σωστή αντιμετώπιση των προβλημάτων που μπορεί να προκύψουν στην πορεία της πάθησης.
